/hamag/assets/big-jpg-3384.jpeg

Portret, który oddycha

Hełmy portretowe stanowią autorską próbę wykorzystania formy hełmu jako medium dla ukazania portretu.

Data publikacji: 08.07.2016

Patryk Nieczarowski (Nieczar) – rzeźbiarz, płatnerz i rekonstruktor. Jedyny w Polsce dyplomowany artysta rzeźbiarz, który łączy dawne techniki metaloplastyczne z klasyczną rzeźbą. Specjalista w zakresie formowania blach, w szczególności starożytnej technice przestrzennego repusu, tzw. raising. Ostatnio możemy podziwiać jego hełmy portretowe, które zostały wykonane w takiej samej technice, jak choćby słynna maska Tutanchamona. Wszystkie maski i hełmy zostały ręcznie wyklepane z pojedynczych arkuszy blachy. To prawdziwy majstersztyk!

Angelika Drygas: Opowiedz o swoich najnowszych rzeźbach. Są niezwykle oryginalne. To hełmy portretowe. Przyznam się, że wcześniej czegoś takiego nie widziałam! Jakie było twoje źródło inspiracji?

Patryk Nieczarowski, alias Nieczar: Kolekcja nie jest najnowsza. Powstawała mozolnie przez lata. To dlatego, że wykonanie jednego egzemplarza wymaga sporo czasu, którego mi nieustannie brakuje. Hełmy prezentowane przeze mnie na wystawach wykonałem dla zaspokojenia swoich potrzeb artystycznych, w tak zwanym wolnym czasie (choć dla mnie brzmi to jak oksymoron). Na co dzień pracuję, tworząc repliki historycznych egzemplarzy dla prywatnych kolekcjonerów. To rutyna, od której potrzebowałem odskoczni, by móc zrealizować się również jako artysta-rzeźbiarz, a nie tylko jako płatnerz-rekonstruktor. Mam na myśli miedziane hełmy kobiece, bo to one w głównej mierze stanowią próbę mojej osobistej wypowiedzi artystycznej.

Inspiracja wypłynęła bezpośrednio z zainteresowań archeologią i historią uzbrojenia ochronnego, w szczególności czasów starożytnych. W okresie rzymskim powstały najpiękniejsze egzemplarze hełmów wyposażonych w maski portretowe, również o rysach kobiecych (a nawet fryzurach). Wszystkie wykonane z niesłychaną finezją formy i perfekcją warsztatu. Bardziej rzeźby, niż hełmy. To one stanowiły bezpośredni impuls inspiracji. Spodobała mi się idea wykorzystania hełmu jako medium dla ukazania portretu. Hełmu jako formy rzeźbiarskiej, w dodatku użytkowej, bo do założenia na głowę, co współcześnie zaliczyć należy do nurtu „wearable art.”

Nieczar przy pracy

A.D.: Dlaczego zdecydowałeś się na portretowanie polskich gwiazd? Jak sportretowane przez ciebie piosenkarki reagują na twoje rzeźby?

P.N.: To naturalna kolej rzeczy. W czasach starożytnych, skąd w głównej mierze czerpię inspirację, portretowano przeważnie bóstwa oraz osoby z kręgów arystokratycznych. Obecnie trudno mówić o arystokracji. Jej miejsce zajęli politycy, sportowcy, aktorzy i gwiazdy estrady, czyli współcześni idole. Postanowiłem wykorzystać stary schemat. Po co tworzyć hełm z anonimową twarzą, skoro mogę sportretować kogoś, kto nada mu dodatkowego splendoru. Obecnie pojęcie „gwiazdy” jest według mnie mocno zdewaluowane, bo mamy całą masę celebrytów, którym do gwiazdorstwa jeszcze wiele brakuje. A przynajmniej nie mieszczą się w mojej definicji „bycia gwiazdą”.

Anna Maria Jopek, Kayah i Justyna Steczkowska są dla mnie i mojego pokolenia synonimem gwiazd. Osiągnęły maksymalny pułap profesjonalizmu. W dodatku to piękne kobiety, co już samo w sobie zachęcało do wykonania portretu. Jestem im niezmiernie wdzięczny za to, że zgodziły się użyczyć swoich twarzy do moich artystycznych eksperymentów. Wiem, że chyba są zadowolone z efektów, ale o to możesz zapytać je sama.

Kayah

A.D.: Też byłabym zadowolona na ich miejscu. Twoje hełmy są niezwykle piękne… Interesuje mnie to, jakie zmysły wyostrzasz podczas rzeźbienia?

P.N.: To zależy, w jakim materiale rzeźbię. Praca nad każdym hełmem portretowym rozpoczyna się klasycznie – w glinie. Potem jest odlew gipsowy lub żywiczny, z którego łatwiej zdejmować pomiary podczas realizacji w blasze. Na każdym etapie należy skupić się na czymś innym, ale każdy etap jest ważny. A co do zmysłów… To jak we wszystkich sztukach plastycznych, najważniejsza jest koordynacja oka i dłoni – narzędzia, które ona trzyma. W moim przypadku jest to najczęściej młotek.

A.D.: Co ci daje natchnienie?

P.N.: Ostatnio fascynuje mnie sztuka starożytnego Sumeru i Egiptu, w szczególności w zakresie rzeźby i metaloplastyki.

A.D.: Twoja sztuka to sztuka twarzy. Dlaczego lubisz analizować ludzkie rysy? Dlaczego aż tak cię to fascynuje?

P.N.: W twarzy zawarte jest człowieczeństwo. Jest jak ekran wyświetlający emocje. Potrafi hipnotyzować. Poza tym jest trudnym tematem rzeźbiarskim. Dobry portret to taki, który zdaje się oddychać. Chciałbym kiedyś osiągnąć taki poziom.

Anna Maria Jopek

A.D.: Co jest pięknego w metalu? Dlaczego wybrałeś ten surowiec?

P.N.: Na studiach praktykowałem klasyczną technikę rzeźby w kamieniu. Praca z punktownicą, kucie jedynie przy pomocy ręcznych narzędzi, etc. Moje zainteresowania historią uzbrojenia ochronnego i płatnerstwem pchnęły mnie jednak w stronę blachy. Wszystkiego w tym zakresie nauczyłem się sam, metodą prób i błędów. Płatnerstwo to bardzo piękna, ale i bardzo trudna dyscyplina sztuki. Jej trudność uwidacznia się w warsztacie. Przykładowo, rzeźbiąc w kamieniu, należy skupić się jedynie na trzech wymiarach kształtowanej formy. Podczas klepania lub kucia na gorąco z blachy poza trzema wymiarami przestrzennymi, dochodzą nam trzy dodatkowe parametry determinujące pozostałe. Jest to: grubość oraz twardość lub temperatura, jeśli kujemy na gorąco.

Chyba ta trudność technologiczna pociąga mnie w tym najbardziej. Nie wiem, ile osób patrząc na złotą maskę Tutanchamona, zastanawiało się jak została ona wykonana. Ja się zastanawiałem i teraz sam potrafiłbym zrobić coś podobnego. Wymagało to jednak wielu lat praktyk i wielu popsutych kawałków blachy.

Justyna Steczkowska

Zobacz także

Ludzie / #Wywiad

classic-jpg-12024

Inspiracje są wszędzie. Wystarczy czasami przymrużyć oczy…

Jagoda Matuła-Krawczyk z Matuszka Tattoo opowiada o swojej pasji i kolorach, które w jej pracach są szczególnie ważne!

Ludzie / #Artykuł

classic-jpg-11984

„Po pierwsze powoli” – na zajęciach metodą Feldenkraisa

Czym jest technika Feldenkraisa? Jak może pomoc w odzyskaniu równowagi?

Ludzie / #Wywiad

classic-jpg-11839

Konique – marka dla koniarzy

Konique to młoda polska marka produkująca unikalne produkty dla koniarzy! To magiczne produkty rzemieślnicze dla miłośników zwierząt.

Szanowny Czytelniku.

Aby dalej móc dostarczać Ci materiały redakcyjne i udostępniać nasze usługi, pozostając w zgodzie z zasadami RODO, potrzebujemy również zgody na ewentualne dopasowywanie treści marketingowych do Twojego zachowania. Dbamy o Twoją prywatność. Nie zwiększamy zakresu naszych uprawnień. Twoje dane są u nas bezpieczne, a zgodę możesz wycofać w każdej chwili na podstronie polityka prywatności. Dowiedz się więcej.

25 maja 2018 roku zacznie obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako "RODO", "ORODO", "GDPR" lub "Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych").

W związku z tym informujemy Cię o przetwarzaniu Twoich danych oraz zasadach, na jakich będzie się to odbywało po dniu 25 maja 2018 roku. Poniżej znajdziesz podstawowe informacje na ten temat.

Administratorem Twoich danych będzie Benchmark Sp z o.o. z siedzibą w Poznaniu (dalej zwany jako Benchmark), jak również firmy będące naszymi partnerami, z którymi stale współpracujemy w celu świadczenia usług (dalej zwani jako "Partnerzy"). Współpraca ma na celu wyświetlanie i dostosowywanie reklam, które widzisz na naszych stronach. Szczegółowe informacje znajdują się w polityce prywatności.

Dane osobowe są zbierane w ramach korzystania przez Ciebie z naszych usług, w tym stron internetowych i innych funkcjonalności udostępnianych przez benchmark.pl, w tym zapisywanych w plikach cookies, które są instalowane na naszych stronach przez nas oraz naszych Partnerów.

Przetwarzamy te dane w celach opisanych w polityce prywatności, między innymi aby:
utrzymać sesję Użytkownika Serwisu (po zalogowaniu), dzięki której Użytkownik nie musi na każdej podstronie Serwisu ponownie wpisywać loginu i hasła,
tworzyć statystyki, które pomagają zrozumieć, w jaki sposób Użytkownicy Serwisu korzystają ze stron, co umożliwia ulepszanie ich struktury i zawartości,
zapewnić większe bezpieczeństwo usług, w tym aby wykryć ewentualne boty, oszustwa czy nadużycia,
pokazywać reklamy dopasowane do potrzeb i zainteresowań.


Zgodnie z obowiązującym prawem Twoje dane możemy przekazywać podmiotom przetwarzającym je na nasze zlecenie, np. agencjom marketingowym, podwykonawcom naszych usług oraz podmiotom uprawnionym do uzyskania danych na podstawie obowiązującego prawa np. sądom lub organom ścigania – oczywiście tylko gdy wystąpią z żądaniem w oparciu o stosowną podstawę prawną. Na większości stron internetowych dane o ruchu użytkowników zbierane są przez naszych parterów.

Masz prawo do żądania dostępu do danych, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia ich przetwarzania. Możesz także wycofać zgodę na przetwarzanie danych osobowych, zgłosić sprzeciw oraz skorzystać z innych praw wymienionych szczegółowo w polityce prywatności.

Każde przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na właściwej, zgodnej z obowiązującymi przepisami, podstawie prawnej. Podstawą prawną przetwarzania Twoich danych w celu świadczenia usług, w tym dopasowywania ich do Twoich zainteresowań, analizowania ich i udoskonalania oraz zapewniania ich bezpieczeństwa jest niezbędność do wykonania umów o ich świadczenie (tymi umowami są zazwyczaj regulaminy lub podobne dokumenty dostępne w usługach, z których korzystasz). Taką podstawą prawną dla pomiarów statystycznych i marketingu własnego administratorów jest tzw. uzasadniony interes administratora. Przetwarzanie Twoich danych w celach marketingowych podmiotów trzecich będzie odbywać się na podstawie Twojej dobrowolnej zgody.

Zaznaczając przycisk "zgadzam się" zgadzasz się na przetwarzanie Twoich danych osobowych zbieranych w ramach korzystania z usług Benchmark: stron internetowych, serwisów i innych funkcjonalności, udostępnianych zarówno w wersji "desktop", jak i "mobile", w tym także zbieranych w tzw. plikach cookies przez nas i naszych Partnerów, w celach marketingowych (w tym na ich analizowanie i profilowanie w celach marketingowych) przez Benchmark oraz Partnerów. Wyrażenie zgody jest dobrowolne i możesz ją w dowolnym momencie wycofać.